Avrupa`da Gothic Metalin Kısa Tarihi

  Paradise Lost 1991'de "Gothic" albümünü çıkardığında, kimse bu ikinci albümlerinin bizleri yepyeni bir türle 'Gothic Metal'le tanıştıracağını
bilmiyordu. Bu albümde "Paradise Lost", doom ve death metallerden elementler kullanıp bunlara Nick Holmes'un erkeksi ve Sarah Marrion'un duru
seslerini eklemişti. İngiltere'ye kalsaydı kadın vokaller fazla ilgi görmediğinden bu hikaye burada biterdi elbet. My Dying Bride ve Anathema
kadın vokalsiz bu işi sürdürenlerin başını çektiler. (Arada Sarah diye birini kullandıysalar da şu anda kimse nerede olduğunu bilmemekte bu
kişinin..)

Avrupa`nın diğer ülkelerinde durum farklıydı tabii ki. 1992'de Hollandalı grup "The Gathering" Bart Smits`in kükrediği ve Marike Groot`un
şakıdığı ilk albümleri "Always..."i yayınladı. 1995`teki üçüncü albümleri "Mandylion"la bir devrim gerçekleştirdiler: Bart kovuldu ve
"Anneke Van Giersvergen" tahtı ele geçirdi.

Aynı yıl, "Theatre of Tragedy" adlı grup Norveçte ilk albümlerini yayınladı. Albümde "Raymond I Rohonyi" ve "Liv Kristine Espenaes" yine
yumuşak kadın ve sert erkek vokali örneklemelerine katkıda bulundular. "Velvet Darkness They Fear" ; grubun 1996 çıkışlı albümü; 1994`te
yayınlanan "The Third And The Mortal" demosu "Sorrow" ile birlikte Norveç açısından satır başı sayılırlar. Bu çalışmalarda geleneksel müzikle
birleşen sert gitar rifleri  hem grupların hem de grupların ürettikleri müzik olan "gothic metal"in daha geniş kitlelere yayılmasını sağlamanın yanısıra
ülkeyi de oldukça etkiledi. Netekim Norveçli grupların çoğu röportajlarında "Paradise Lost"un adını ansalarda çoğu hem kendileri gibi Norveçli
hem de gizemli vokal  "Kari Rueslatten" ve grubu "The Third And The Mortal"a da çok şey borçludurlar. Female vokalli, dark  metal yapan gruplar
Norveçte yükselişe geçerler. İçlerinden biri etkileyici vokalisti yada başka bir deyişle "Attractive Frontwoman" "Vibeke Stene" ile  biraz daha
yükselir, "Tristania". Takip eden gruplar "Sins Of Thy Beloved", "Madder Mortem", "Sirenia" oldular. Norveç hala "Paradise Lost"un kadın ve erkek
vokalleri karıştırma geleneğini takip ediyor fakat bu genellemeye "Madder Mortem" ve "Trail of Tears" katılmamakta. "Trail of Tears" çok sevgili
bayan vokali gruptan atıp "Green Carnation"dan "Kjetill Nordhus"u getirdiler.

Hollanda cephesinde 1997`de ilk albümleriyle "Within Temptation" göze batan gruplardandır. Vokalist "Sharon den Adel" başlarda onların da Paradise Lost`tan
etkilendiğini itiraf ediyor. "After Forever", "Autumn" ve "Epica"nın ise aynı yıl "Angels Fall First" albümünü çıkaran "Nightwish"ten etkilendiğini
düşündüğünü söylüyor. Finlandiyalı grup Nightwish sırasıyla "Oceanborn" (1999), Wishmaster (2000), "Century Child" (2002) ve "Once" (2004) albümleriyle
kendine hatırı sayılır bir kitle oluşturdu. "Within Temtation" ise 2000 tarihli "Mother Earth" albümünün getirdiği başarının molasını 2004`ün sonuna kadar
sürdürürken, peşinden pek çok grubu sürüklemeye başlayan Nightwish Avrupa`yı fethetmeye kafasına koymuştu.

Tamamı Hollanda kökenli olan "After Forever" 2000, "Autumn" 2001, "Epica" ise 2003`te kuruldular. Fakat kurulur kurulmaz "Epica" kendilerine
hiçte hoş olmayan "Replica" daha bir Türkçeleştirmek gerekirse "KOPYA" nickname`ini aldı.

Peki Avrupa`nın geri kalanı? Fransada "Penumbra", Hırvatistanda "Ashes You Leave",  İtalyada ise "Lacuna Coil" Avrupada adını sıkça duyuran diğer gruplardandır.
Almanyada "Gothic metal" popüler bir tür olmasına rağmen, ülke "Flowing Tears" dışında adı duyulmuş başka gruba evsahibi olmamıştır. Lüksemburgda
"Erben der Schopfung" (Daha sonra grubun adını insancıl davranıp "Elis" olarak değiştirdiler), Avusturyada ise Nightwish`in birebir kopyası "Edenbridge"  boy göstermiştir.

 Rock müziqin soy agacı Punkrock

Rock müzik ailesinin en güzide üyelerinden biridir “Punk Rock”. Fakat onu diğer rock türleri arasında bu farklı konuma yerleştiren unsur müzikal yapısı değil, daha ziyade punk rock kültürünün felsefi temelleri, bunların günlük hayata olan yansımalarıdır. 1960′lar ile 70′lerin başında şekillenen punk rock, gelişim sürecini tamamladıktan sonra 1974 ve 1977 yılları arasında Amerika, İngiltere ve Avusturalya’da “Ramones, Sex Pistols, The Clash” gruplar tarafından icra edilmeye başlandı.

Punk rock müzikal anlamda (tabi bu konu bakış açısına göre değişir) dinleyicisine muazzam bir enstrümantal yapı vaad etmiyordu. Öyleki İngiliz punk fanzini “Sideburns”ün 1976 yılına ait bir sayısında kullanılan başlık punk rock türünün müzikal yapısını en iyi şekilde ifade etmektedir: “İşte bir akor. Başka bir tane daha. İşte bir üçüncüsü. Şimdi bir grup kurun”. Bu başlıktan anlaşılacağı gibi punk rock’ın müzikal yapısı oldukça sade ve basit sisteme sahipti. Genel olarak power akorlar ve bare akorlar kullanılarak oluşturulan ritimler, aşırı distorsiyon tonlarıyla birlikte iç gıcıklayıcı bir sound oluşturyordu. Bu basit sisteme ek olarak punk rock şarkılarında neredeyse hiç solo riff kullanılmaz veya oldukça az kullanılır ki bu riffler de kesinlikle komplike gitar teknikleri içermeyen, basit ve bana göre biraz tatsız tuzsuz rifflerdir.

Bence bu noktada düşünülmesi gereken punk rock gruplarının benimsediği bu müzikal tarzın bir zorunluluk mu, yoksa kendi kişisel tercihleri mi olduğudur. Punk dergisinin kurucusu John Holmstrom bu müziği tanımlarken şöyle diyor: “Punk rock, müzikal açıdan fazla yeteneğe sahip olmayan fakat duygularını müzikle dışa vurmak isteyen insanların yaptığı müziktir”. Bu sözler punk rock’ın müzikal yapısının bir tercih meselesi mi yoksa bir zorunluluk mu olduğu konusunda bizlere ipuçları veriyor. Öte yandan punk rock’ın bu müzikal yapısı, döneminin rock müzik anlayışının tamamen zıttıydı ve punk rock’ın felsefi temelleriyle örtüşür nitelikteydi. Bu açıdan bakıldığında da bu müzikal yapının bir tercih meselesi olduğu düşünülmelidir. Punk rock şarkılarıyla ilgili bir diğer özellik, bu şarkıların oldukça kısa olmasıdır. Örneğin, Ramones grubunun 1976 yılında çıkardığı ilk albümünde yer alan 14 parçanın büyük kısmının süreleri iki dakikanın altındadır. Vokaller ise genel olarak yüksek sesli haykırışlar, çığlıklar biçimindedir.

Punk rock şarkılarında sözler genel anlamda ekonomik veya politik niteliklidir. Punk rock grupları içinde bulundukları dönemin koşullarına ekonomik ve politik gelişmelere seyirci kalmamış, 70′li yılların ekonomik buhrarını ve dönemin dayatmacı politik zihniyetini eleştirmişlerdir. Sisteme karşı bir duruş içerisinde bulunmuşlardır.

Buraya kadar punk rock’ın müzikal yapısı ile ilgili temel noktaları açıklamaya çalıştım. Şimdi işin diğer yönüne yani punk rock kültürüne ve bu kültürün felsefi temellerine dair bazı ayrıntıları aktarmak istiyorum.

Öncelikle işe punk kelimesinin anlamıyla başlamak daha doğru olur sanırım. Punk sözlük anlamı olarak; çürümüş odun, zırva, saçmalık, s…ktrib…ktan, serseri, hayta, değersiz tip, rahatsız, hasta, gangster, çeteci, kav, kalitesiz gibi kullanımlara sahiptir. Şimdi bunlarda nereden çıktı diyebilirsiniz. Bu anlamlar punkçılar için sistemin onları ne hale getirdiğinin veya sistemin onlara bakışının ifadeleridir. Bu nedenledir ki punk kültürü ingiliz işçi sınıfının bir baltaya sap olamamış, toplum dışı ve artık gözüyle bakılan genç kesimi içinde alevlenmiş ve gelişmiştir. Punk rock kendi üzerine yapıştırılan bu sıfatları kabul etmekle kendi eleştiri oklarını da yönlendirmiş olur. Dönemin ekonomik ve politik yapısının gençleri ne hale getirdiğinin yansıması ve punk rock kültürünün sisteme karşı ayaklanışı, protestosu bu anlamlarda vücut bulur. Leg McNeil, bir röportajında John Holmstrom’la birlikte çıkaracakları dergiye isim ararken yaptıkları bir dialogu anlatıyor ve burada sarfettiği şu cümleler farklı bir açılımıda beraberinde getiriyor: “…Niye punk demiyoruz?. Punk sevdiğimiz herşeyi temsil ediyordu: Kıyak, yapmacıksız, absürd, komik, ironik…”. Yani punk sözcüğü bir yandan punk rock kültürünün düzene karşı aykırı duruşunu temsil ederken bir yandan da onların sevdikleri, benimsedikleri hayat tarzını yansıtıyordu. Punk sözcüğünün sözlük anlamı dışında “punk rock” içerisinde ilk kullanımı 22 Mart 1970 tarihinde “Chicago Tribune”de Ed Sanders’ın kendine ait bir albüm için kullandığı tanımlama ile gerçekleşmiştir. Dave Marsh punk rock kavramını kullanan ilk müzik eleştirmenidir.

Punk rock türünün en önemli dinamiği anarşizimdir. Punk rock için anarşist felsefenin müzik dünyası içinde vücud bulmuş şeklidir dersek sanırım yanılmış olmayız. Temel olarak anarşist felsefe tüm hiyerarşik otoriteleri reddeder. Devlet yapısı, dini kurumlar, ekonomik güç sınıfları ve babaerkil yapıda dahil olmak üzere anarşizmin karşı durduğu her otorite aynı zamanda punk rock için de hedef teşkil etmiştir. Punk rock ve punk varolan tüm otoriter rejimlere saldırmış ve şiddeti bu düzenleri yıkmak için yegane araç olarak görmüştür. Sex Pistols’ın “Gelecek Yok” sloganında da ifade ettiği gibi, punk kültürü hali hazırda bulunan düzeni ortadan kaldırmayı amaçlarken, yerine bir yenisini kurmayı da vaad etmemiştir. Punk rock kültürünün bu anarşist yapısı, punk rock konserlerinden, toplum içindeki yaşama kadar punkçıların büyük kısmı tarafından kabul görmüş ve uygulanmıştır.

Bu eleştirel yaklaşımdan nasibini alan bir diğer grupta 68 kuşağının çiçek çocukları hippilerdir. Punk rock, hippileri beyinleri boşaltılmış ve uydulaştırılmış, uyuşturucu türevi maddelerle zihinleri köreltilmiş kayıp bir kuşak olarak görür. Bu sebepledir ki punk rock genel olarak alkol ve esrar kullanımını reddeden bir tavır sergilemektedir. Birçok punk rock idolünün aşırı dozda uyuşturu ve intihar sebebiyle hayata veda ettiği düşünülürse, bu durumu punk rock kültürü içindeki önemli çelişkilerden biri olarak ifade etmemi sanırım kimse yadırgamaz.

Punk kültüründen bahsederken punk giyim tarzından da söz etmek gerekir. Punkçının protest duruşu giyim tarzında da kendini gösterir. Punk tarzı giyim(her ne kadar zaman içinde kendisi bir moda halini alsada) tüm moda kalıplarına aykırıdır. Zincirler, deriler, parçalanmış kıyafetler, farklı renklerde dikleştirilmiş saçlar, bedene iliştirilmiş çengelli iğne kısacası genel kabuller dahilinde şekillenmiş giyim kavramına karşı görünen her kalıp punk giyim tarzının içeriğinde mevcuttur. Belki çok sıradan olacak ama punk modasının yaratıcısı olarak kabul edilen Vivien Westwood’un şu sözlerini aktarmadan punk modası bahsini kapatmak olmaz:

“…Onun giysilerini giymek için cesur olmanız gerekir. Sokakta yürürken tüm dikkatleri üzerinize çekeceksiniz. Bu tepkileri davet eden bir güç gösterisidir. Giysiler genellikle fikirleri sözlerden daha iyi anlatabilir. Bir kitap, bir poster ya da broşür kadar yıkıcı bir silah olabilir. Otobüste yanınızda “Birleşik Krallık’ta Anarşi(Anarchy in the UK)” tişörtü ile oturan biri, sizi anında rahatsız eder…”

Başta Ramones, Sex Pistols ve The Clash olmak üzere 70′li yıllardan bugüne kadar birçok punk rock grubu kurulmuş ve bu gelişim sürecinin nihayetinde punk rock içinde belli başlı bazı alt türler ortaya çıkmıştır;

• Anarcho-Punk
• Art Punk
• Chiristian Punk
• Garage Punk
• Glam Punk
• Hardcore Punk
• Horror Punk
• Nazi Punk
• Oi!
• Riot Grrrl
• Skate Punk

Punk rock, rock dünyası içindeki en aykırı hareketlerden biridir. Bu hareket sadece döneminin ekonomik ve politik buhran ortamına karşı değil, aynı zamanda o yıllarda kapatalist düzenin en önemli kazanç kapılarından biri durumuna gelen rock müzik piyasasına da bir uyarı niteliğindedir. Bugün bile varlığı sürdüren punk rock ve punk kültürü, rock tarihi içindeki en uzun soluklu alt kültürlerden biri olmuştur. Ne var ki 1980′lerin sonlarından itibaren punk kültürünün aykırı duruşu bir moda haline getirilmiş ve yozlaştırılmıştır. Punk sözcüğü 70′lerdeki muhalif yapısından arındırılarak bir moda terimi biçiminde kullanılmıştır. Punk kültürünün anarşist dürtüleri törpülenmiş ve punkçı uysallaştırılmıştır…